شمي قاچ
درآمد: پس از ماه ها بحث و جدال فنی و غیر فنی بر سر کارشناسی بودن زیرگذر یا روگذر جهت گره زدن ورودی پل شطیط با خیابان فرهنگ شهر، بالاخره طی مراسمی در روز 14 شهریورماه 89 شهردار و اعضای محترم شورا، کلنگ منگوله دار را تا دسته درون زمین فرو کردند تا شاید آغازی باشد برای پایان دادن به تمامی ماجراها؛ غافل از اینکه ماجرای اصلی در راه است! پیمانکار، ظرف مدت دو هفته نسبت به محصور کردن کارگاه و تنگ کردن خیابان اقدام نمود و (با اندوه فراوان) بیش از یکصد اصله درخت را نابود و ریشه کن کرد، تا قدرت خود را در اجرای سریع پروژه به رخ ملتِ معطل در ترافیک بکشد! اما هنوز یک ماه از آغاز عملیات اجرایی زیرگذر نگذشته بود که معاونت عمرانی استانداری در صدد بازنگری برآمده و بالاخره پس از گذشت چند روز اعلام کرد که به دلیل ضعف مطالعاتی و وجود تبعات اجتماعی ناشی از قطع شدن آب و گاز شهر شوشتر (به مدت حداقل یک هفته و آن هم به دلیل جابجایی لوله های مربوطه و خارج کردن آنها از حریم زیرگذر) دستور توقف عملیات اجرایی را صادر نموده و شهرداری شوشتر را به اجرای روگذر توصیه کرد.
اکنون ماجرا به آنجا رسیده که شهرداری می بایست طبق برآوردهای اولیه حدود 120 میلیون تومان برای خرابکاری های صورت گرفته، حدود 300 میلیون تومان برای پر کردن خرابکاری ها و نیز پرداخت هزینه های مربوط به طراحی زیرگذر (قرارداد فی مابین 300 میلیون تومان) و همچنین روگذر (؟ نومان) را از حلقوم شوشتری های عزیز بگیرد و به طلبکاران بپردازد! و این همه سوای ارزش ریالی آن همه درخت زبان بسته ای بود که از میان برداشتند!
...و اما بعد:
بچه که بودیم با بچه محل هایمان خیلی توپ بازی می کردیم. وقتی کسی توپ را شوت می کرد و می افتاد داخل خانه همسایه و صدای شکستن شیشه در می آمد همگی دور تا دور او جمع می شدیم و دست و فریاد می زدیم «شی شی شیشیه شکست»؛ طرف علاوه بر اینکه خجالت می کشید، حسابی ترس برش می داشت و صاحبخانه که می آمد همبازی بیچاره ما با گونه های سرخ شده، هم ده/یازده تا پس گردنی می خورد و هم به غلط کردم می افتاد (البته اگر تا آمدن صاحبخانه، رفیق ما پا به فرار نگذاشته بود)! اما بعضی از بچه ها خیلی زبل بودند؛ وقتی خرابکاری می کردند خودشان هم همراه باقی بچه ها شروع می کردند به جیغ و کف زدن! تازه بعضی شان آنقدر کلک بودند که بلندتر از همه فریاد می زدند و اگر از قضا همبازی بی زبانی هم پیدا می شد، با اشارت چشم و اَبرو، آن را به شیشه شکسته نشان می دادند!
داد و فریادهای امروز برخی مسئولین محترم در قضیه زیرگذر و خرابکاری های پیرامون آن، خیلی شبیه زبل بازی رفقای رند دوران کودکی ماست! بعضی از کسانی که خود متهم درجه یک در حیف و میل و آبروریزی اخیر هستند، با یک حرکت الاکلنگی و زبردستانه، در جمع شاکیان ماجرا قرار گرفته و اتفاقاً بلندتر از همه فریاد می زنند «شی شی شیشه شکست»!
سوال اصلی اینجاست، اعضای محترم شورا که همگی بلااستثناء دارای مدارک علمی و تجربیات فنی مرتبط با وظایف و مأموریت های شهرداری بوده اند (مهندسی اموات، مهندسی عربی، مهندسی قرآن، مهندسی نِشتولوژی و...) این اشتباه فاحش را چگونه مرتکب شده و استناد به کدام پشتوانه با قدرت تمام هرگونه احتمال خطا و بروز هرگونه مشکل را منتفی پنداشته و منتقدین و مخالفین "زیرگذر" را "چوب لای چرخ کن" و "کارشکن" قلمداد می نمودند.
البته شنیده ها حاکی از آن است، سخنگوي شركت مشاورِ پروژه (طراح زیرگذر) هم در جلسه ای مطبوعاتی، ضمن رد کلیه اتهامات وارده، دلایل متقن و دقیقی را برای عملکرد خود اعلام داشته که در نوع خود بسیار روشنگر و دشمن شکن است! ایشان در نطق خود آورده اند: با توجه به اینکه طراحی صورت گرفته برای زیرگذر شوشتر کاملاً صلواتی بوده و هیچ خبری از قرارداد چند صد میلیون تومانی فی مابین ما نبوده است، سعی کردیم جوری کار را ببندیم که نه سیخ بسوزد و نه کباب؛ فلذا تصمیم به خلاصه کردن طرح گرفته و در نهایت جهت صرفه جویی در هزینه ها، بحث مطالعات ابتدایی پروژه (تبعات سیاسی، اجتماعی، امنیتی و اقتصادی) را بی خیال شدیم! ایشان افزودند: طراحی صورت گرفته طبق آخرین نظر گروه "مشاوران جوان" ما تحت عنوان "شُمی قاچ" انجام شده که اتفاقاً در تز خود، رویکردی "بومی گرا" و "پست مدرن" داشته اند.
ايشان افزودند: در این روش ابتدا بایستی زمین مورد نظر گوبرداری می شد، سپس کارفرما و پیمانکار تشریف می آوردند و داخل آن را نگاهی می انداختند و اگر مشکلی نبود کار ادامه پیدا می کرد! ما جدیداً اعتقاد پیدا کرده ایم، که مثل گذشته که مشتی مهندس بیکار و علاف ماه ها می نشستند و بر سر زمینی که معلوم نیست چه چیزی قرار است از داخلش بیرون بیاید جر و بحث می کردند نباید عمل شود؛ بلکه باید مثل هندوانه خریدن با چنین پروژهایی برخورد کرد؛ اول هندوانه را قاچ می دهیم، اگر سرخ بود که فبه المراد، ولی اگر قرمز نبود و یا "سندانی" از آب در آمد (مثل الان که درآمده) بایستی ایده دیگری مطرح شود.
ایشان در پایان جلسه خطاب به خبرنگاران و منتقدین فرمودند: الان هم مثل یک مرد پای حرفمان ایستاده ایم و لازم می دانیم که با افتخار تمام این خبر را به اطلاع همگی عزیزان برسانیم که طبق مطالعات ضربتی صورت گرفته توسط این مشاور، طرح جایگزین برای زیرگذر آماده شده که نام آن هست "روگذر"!
(حالا خودمونيم جناب مشاور! عندا.. چند ميگيري كه ديگه هيچي طراحي نكني و دست از سر كچل ما شوشتري ها برداري؟!)
البته گویا در این جلسه، یک بنده ی خدای دیگری هم قرار بوده حاضر شود و سخنانی را پیرامون این قضیه داشته باشد؛ اما متاسفانه به دلیل مصاحبه چند تن از وزرا در محل درب ورودی مجلس و مرخصي آقاي دوربيني و نیاز شدید صدا و سیما به ایشان جهت ایفای مسئولیت خطیر "بک گراند"، حضار شريف شهرستان هاي شوشتر، گتوند و حومه از زيارت ايشان محروم ماندند.
خرده فرمایشات:
امیر رسولی: زيرگذر شوشتر پروژه اي است كه همه اعضاي شوراي شهر براي اجراي آن اصرار دارند و به اين دليل اين پروژه بايد در اسرع وقت آغاز به كار كند. (شوشترنامه - يكشنبه 24 مرداد 89)
احمد آصفي: شهرداري شوشتر با دستور صريح اكثريت شوراي شهر براي آغاز پروژه به اين امر اقدام كرده است و به اين دليل پروژه زودتر از موقع مقرر آغاز شد...؛ در سال گذشته شهرداري شوشتر بيش از 448 ميليون تومان براي اين پروژه به پيمانكار تحويل داده و براي سال جاري نيز بيش از يك ميليارد تومان به اين امر تخصيص داده شده است. (شوشترنامه - چهارشنبه 24 شهريور 89)
امير رسولي: زيرگذر شوشتر از بزرگ ترين پروژه هايي است كه در شهرستان شوشتر توسط شهرداري اجرا مي شود و احداث اين پروژه باعث شده است كه شهرداري شوشتر به توانمندي اجراي پروژه هاي بزرگ برسد...؛ اجراي پروژه اي به هزينه بيش از 3 ميليارد تومان براي شهرداري كه بيش از هشت ميليارد تومان بدهي دارد كاري دشوار است ولي شهامت اجرايي كردن اين پروژه باعث شده است كه توانمندي شهرداري در بررسي و اجرايي كردن پروژه هاي برزگ ارتقا يابد. (شوشترنامه - چهارشنبه 14 مهر 89)
شهردار شوشتر در حاشيه آغاز عمليات اجرايي زيرگذر شوشتر در جمع خبرنگاران: آغاز عمليات اجرايي زيرگذر شوشتر تنها نمادي از توانمندي مديران شهرستاني براي آغاز پروژه هاي بزرگ است و بايد اين امر را به فال نيك گرفت...؛ مشكلات زيادي براي آغاز اين پروژه بزرگ وجود داشت ولي مهم آن است كه اين پروژه در شرايط كنوني آغاز شده است و به جد و در كمترين زمان ممكن بايد به بهره برداري برسد. (شوشترنامه - یکشنبه 14 شهريور 89)
حسن دهدار: زيرگذر شوشتر بايد در اسرع وقت آغاز شود ولي اين امر فعاليت غيركارشناسي ار توجيه نمي كند. وي با اشاره به اينكه انسداد اتوبان از دستورات شوراي شهر به شهرداري بوده است، گفت: در جلسات متعددي شاهد فشار اعضاي شوراي شهر به شهردار بوده ام ولي تاكنون بر اجراي غيركارشناسي از طرف خود و شوراي شهر صحه نگذاشته ام...؛ شهرداري شوشتر زيرنظر مستقيم شوراي شهر فعاليت مي كند و به اين دليل از هيچ نهاد و مسئول ديگري دستور نمي گيرد و در اين خصوص شهرداري بايد تنها به شوراي شهر پاسخگو باشد. (شوشترنامه - چهارشنبه 24 شهريور 89)
امير رسولي: وقت كشي هاي بسيار زيادي براي آغاز به كار در پروژه زيرگذر به نام امور كارشناسي انجام مي شود و بايد در اين باره اجراي سريع پروژه در دستور كار پيمانكار و مشاور قرار گيرد...؛ پروژه زيرگذر شوشتر بايد در اسرع وقت آغاز شود و كوتاهي در اين باره از هيچ دستگاهي پذيرفته نيست و همه بايد در راستاي آغاز به كار اين پروژه تلاش كنند. (شوشترنامه - جمعه 29 مرداد 89)
حیات بهداروند: براي احداث اين زيرگذر موانع بسيار زيادي پيشرو است ولي فرماندار شوشتر با ارسال نامه اي به ادارات آب و فاضلاب و شركت گاز نسبت به مشكلات احتمالي تذكر داده و هر گونه مشكل را متوجه اين ارگان ها دانسته است...؛ اعضاي شوراي شهر شوشتر تقاضا دارند كه اين پرژه كلنگ زني و اجرا شود زيرا احداث آن يكي از مطالبات مردم شوشتر بوده و مديريت شهري به اين دليل بسيار تحت فشار است. (شوشترنامه - سه شنبه 09 شهريور 89)
امیر رسولی: با توجه به اينكه اين پل (شطیط) بيش از يك كيلومتر طول دارد و به صورت طاق هاي متعدد احداث شده است؛ احداث روگذر مي توانست زيبايي خاصي به شهرستان شوشتر دهد، ولي تامين اعتبار براي اين پروژه امري نزديك به محال بود...؛ استانداري خوزستان به دليل اينكه تامين اعتبار براي اين پروژه برايش امكان پذير نبود اجراي طرح هزينه روگذر را حذف كرده و درخواست كرد كه پروژه به صورت زيرگذر با هزينه كمتر احداث شود...؛ اعتبار لازم براي مطالعه روگذر در اختيار مشاور قرار داده شده بود و روگذر نيز طراحي شد ولي در ميان كار با پرداخت هزينه اي مجدد، طرح روگذر، زمين گذاشته و طراحي براي زيرگذر آغاز شد! (شوشترنامه - شنبه 23 مرداد 89)
نظر حسين زاده با اشاره به موانعي كه براي نقشه برداري در مسير اين پروژه وجود داشت، خاطر نشان كرد: ادارات كل و شركت هاي دست اندركار حتي نقشه اي براي محل تاسيسات خود در شوشتر در اختيار نداشتند و اين امر باعث شد تا نقشه برداري بيش از شش ماه به طول بينجامد...؛ وي با اشاره به اينكه براي نقشه برداري نيز ادارات كل استاني هيچ همكاري با شهرداري و مشاور طرح انجام نداده اند، افزود: شهرداري شوشتر خود اقدام به گمانه زني كرد و توانست خط لوله فشار قوي شركت گاز بيد بلند را پيدا كند كه اين امور خود هم جاي تاسف است و هم مانعي در مقابل اجراي پروژه بود. (شوشترنامه - يكشنبه 14 شهريور 89)
و در نهايت؛ امير رسولي: پروژه زيرگذر شوشتر بزرگ ترين پروژه شهري است كه شهرداري در حال اجرا دارد و چنين اتفاقي در اين پروژه بعيد نبود...؛ براي جابه جايي تأسيسات موجود در مسير احداث زيرگذر بيش از 10 ميليارد ريال اعتبار نياز بود كه اين امر اجراي پروژه را با وقفه اي طولاني مواجه مي كرد...؛ احداث رو گذر به دليل سادگي در اجرا و سرعت عمل و از طرفي نيز كمي مشكل براي مردم در اولويت بود ولي به دليل تخمين هاي هزينه اي كه مشاور طرح داده بود، اجراي آن منتفي شد. ..؛ اجراي رو گذر با حضور دو شركت مشاوره معتبر در استانداري خوزستان به تصويب رسيده و شوراي شهر نيز در اين جلسه نظرات خود را براي اجراي اين پروژه ارائه كرده است. اجراي روگذر در شوشتر نيازي به انسداد اتوبان ندارد و همين امر باعث مي شود تا بدون اعمال محدوديت هاي ترافيكي پپروژه فعال باشد. (شوشترنامه - سه شنبه 20 مهر 89)