Normal
0
false
false
false
EN-US
X-NONE
FA
MicrosoftInternetExplorer4
کتاب، هموارۀ تاریخ
بشریت به عنوان یاری مهربان و همراهی دانا و خاضع بوده است. گویندهای که انسان از
استماع کلامش به شور و شعف آمده و غبار خستگی و گمگشتگی را از شانههای عقل و
معرفت او می زداید. صاحبنظران معتقدند؛ آدمی وقتی به مطالعه می پردازد، احساس نشاط
می کند و روحش بالنده می شود.
میزان سرانه مطالعه و تیراژ کتاب در جامعه، یکی از مهمترین پارامترهایی است که
سطح فرهنگ و توسعه یافتگی یک کشور را مشخص کند. بی شک، فرهنگ مطالعه و کتابخوانی
و پیشرفت فرهنگی و پیدایش کتابخانه های غنی و سازمان یافته، پیش شرط های بسیار مهم
در فرآیند توسعۀ علمی، اقتصادی، صنعتی و تکنولوژیکی می باشند.
عدم نهادینه شدن فرهنگ کتابخوانی در کشورهای عقب نگاهداشته شده و یا در
حال توسعه ـ خاصّه در ایران ـ یکی از اساسی ترین معضلات موجود فرهنگی است که متأسفانه
علیرغم اینکه هر از چندگاهی به عنوان یک تیتر پررنگ در اخبار و افکار جامعه مطرح
می شود ولیکن همچنان لاینحل باقی مانده و تمام تلاش های صورت گرفته در این زمینه تا
کنون نتیجه مثبت و قابل قبولی را در پی نداشته و جامعه ایرانی، با همتی مثال زدنی
در مقابل بالا رفتن سطح مطالعه و آگاهی، از خود مقاومت نشان می دهد!
سرانه مطالعه در جهان ۴۵
دقیقه، در ژاپن که رکوردار مطالعه و کتابخوانی در دنیاست ۹۰ دقیقه، در بریتانیا ۵۵
دقیقه، در ترکیه و مالزی ۵۰ دقیقه، و به طور کلی در اغلب کشورهای توسعه یافته بیش
از ۵۰ دقیقه است.
در ایران اما آمار دقیقی از سرانه مطالعه
کشور وجود ندارد و هر نهادی تفسیر خودش را از میزان مطالعه ارائه می دهد؛ به طور
مثال: معاون سابق امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سرانه مطالعه در ایران را
18 دقیقه اعلام می کند و مدیرکل سابق مطبوعات همین وزارتخانه 17 دقیقه. معاون سابق
وزیر ارشاد آمار مربوطه را بالا برده و به عدد 30 می رساند اما رئیس ستاد هفته کتاب خراسان رضوی
تمام این آمار را نقص می کند و عدد 8 تا 10 دقیقه را اعلام می کند. سپس دبیرکل
نهاد کتابخانههای کشور وارد کارزار ارائه آمار می شود و دقایق مطالعه ایرانی ها
را نزدیک به 10 می داند و در نهایت این رییس سازمان کتابخانـۀ ملی ایران است که
آبی پاکی را روی دست همه می ریزد و قاطعانه اعلام می کند که سرانه مطالعه در ایران
فقط 2 دقیقه است ولو آنکه قائم مقام مرکز افکارسنجی و رصد فرهنگی پژوهشگاه فرهنگ و
ارتباطات اسلامی طی اظهار نظری عجیب این آمار را 30 دقیقه در روز بداند. به هرحال
عدد هرچه باشد واقعیت آن است که مطالعه جای چندان مستحکمی در بین اکثریت ایرانیان
ندارد و اینگونه نیست که روزنامه یا کتاب جزو سبد خرید روزانه و ماهیانه اکثریت
شهروندان ایرانی باشد. این را می توان به راحتی از تیراژ پایین کتاب ها و روزنامه ها
در ایران فهمید. البته در نزدیکی ما کسانی هم هستند که اوضاعشان از ما ایرانی ها
در این خصوص خیلی خراب تر است و گویا طبق آمارهای سازمان ملل متحد، هر شهروند عربی
در طول سال فقط چهار صفحه کتاب میخواند و جمعیت کتابخوانهای تنها یک کشور توسعه
یافته (بریتانیا) ۲۵ برابر کل کشورهای عربی است!
به نظر می رسد که توجه خاص دولتمردان در خصوص
کاهش هرچه بیشتر هزینه های مربوط به نشر و چاپ، تبلیغات مناسب و گسترده رسانه ای،
تأسیس کتابخانه های عمومی و در نهایت برپایی نمایشگاه های مختلف کتاب را می توان
از جمله ابزارهای مناسب در زمینه ارتقاء سطح فرهنگ کتاب و کتابخوانی و در نهایت
بالا بردن سرانه مطالعه در مملکت قلمداد نمود. در این میان، توجه خاص به شهرها و
شهرستان هایی ـ همچون شوشتر ـ که از لحاظ برخورداری از امکانات در جایگاهی نامناسب
ولی از لحاظ ظرفیت های بالقوه و جمعیت جوان و دانشجو، از جایگاه مناسبی در کشور
برخوردارند نیز حائز اهمیت است.
رسم همزمانی برپایی نمایشگاه کتاب در
شهرهای مختلف کشور و به تبع آن در شوشتر با بزرگ ترین نمایشگاه سالیانه کتاب
خاورمیانه در تهران، امیدها را در این خصوص افزایش داده و نشانۀ خوبی از حرکت
مسولین ذیربط در این زمینه است؛ ولیکن نکته نگران کننده، پایین بودن تنوع کتب
ارائه شده و عدم توجه مناسب به ذائقه مشتریان است که در نمایشگاه امسال شوشتر
کاملاً به چشم می خورد. علاقمندان به کتاب و کتابخوانی با مراجعه به نمایشگاه کتاب
امسال، قریب به 700 الی 800 کتاب را در مقابل خود می بینند که البته بیش از نیمی
از آنها را نیز کتاب های ردۀ کودکان تشکیل می دهد.
توجه هرچه بیشتر متولیان امر در این خصوص و
دعوت از ناشران قوی تر و مجریان توانمندتر می توانست موجبات رضایتمندی بیشتر
همشهریان، خصوصاً اهالی فرهنگ را فراهم نماید.
علی زنگنه – عضو هیئت علمی
دانشگاه
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}