به بهانۀ انتقال آب کارون به یزد!

با چشم های خیس

کارون از زیر پل برایم دست تکان می دهد.

آخ عزیزم؛ ببینید چقدر لاغر شده!

می گویند همان مرضی را گرفته که نفت و گازمان گرفته بود

حالا دارند می برندش اصفهان، یزد!

ببریدش آقا، ببریدش؛

خدا کند کرخه و بهمن شیر نگرفته باشند؛

آخر این خراب شده که بیمارستان ندارد!

سد گتوند؛ افتخار ملی یا فاجعۀ ملی!

     نزديك به ۱۵ سال پيش، عمليات اجرايي طرح ملي سد و نيروگاه گتوندعليا روي رودخانه كارون آغاز شد. اين سد كه بلندترين و بزرگ ترين سد خاكي كشور محسوب مي شود با روزي يك ميليارد تومان هزينه در طول ۱۵سال گذشته بزرگ ترين كارگاه عمراني كشور بوده و هست. اين سد هم اينك مراحل پاياني آبگيري خود را مي گذراند. همزمان با اتمام اين سد و آغاز آبگيري آن موجي از نگراني و اميد در مجامع خبري برانگيخته شد. اميدواري از اجراي اين طرح از آن جهت بود كه اين سد با هدف تأمين آب شرب و كشاورزي مورد نياز منطقه دغدغه مردم را از كمبود آب در مواقع خشكسالي ها رفع خواهد كرد. اما نگراني از آبگيري سد به مراتب گسترده تر و بحث برانگيزتر بود. اغلب شنيده مي شود اجراي چنين طرحي بدون پشتوانه مطالعاتي زيست محيطي صورت گرفته و براي محيط زيست منطقه فاجعه آفرين خواهد بود. اكثر منتقدان سد گتوند معتقدند وجود توده هاي نمكي در حوزه مخزن سد بر كيفيت آب كارون اثرات نامطلوبي خواهد گذاشت و آب كارون شور خواهد شد
محمدحسين معنوي فر مدير اجرايي سد گتوند در پاسخ به اين انتقاد مي گويد: براي توسعه رودخانه كارون در بخش بين گتوند و سد شهيد عباسپور، پيشنهاداتي توسط شركت (هارزا) در سال ۱۳۴۶، (موننكو) در سال ۱۳۵۴ و (ايكرز) در سال ۱۳۶۱ ارائه شد. تمامي اين پيشنهادات شامل ۴ساختگاه بوده است. در نهايت قرارداد خدمات مهندسي پروژه گتوندعليا توسط كارفرما با مشاورين مشانير- كايتك منعقد شد كه هدف از آن بررسي و امكان سنجي اجراي طرح در ساختگاه فعلي بوده است. در مجموع مطالعات اوليه توسط شركتهاي مشانير و كايتك چين در سال ۱۳۷۶ پايان و توسط شركت لاماير مورد بازنگري قرارگرفت. در سال ۱۳۸۲ شركت مهندسي مشاور مهاب قدس به عنوان مشاور طرح جهت تكميل مطالعات مرحله دوم و نظارت بر عمليات اجرايي انتخاب شد
وي در خصوص وجود توده هاي نمكي در درياچه سد مي گويد: در فاصله ۵/۴ كيلومتري از بدنه سد رخ نمون هاي نمكي به طور ۲كيلومتر بصورت منفصل و تكه تكه مشاهده مي شود. اين پديده زمين شناسي در مطالعات اوليه سد تشخيص داده شده اما از نظر مشاوران حجم رخ نمون ها در قياس با ظرفيت ۲۱هزارهكتاري و ساحل ۳۰۰كيلومتري سد مشكلي بوجود نمي آورد. در عين حال براي اطمينان خاطر بيشتر در مطالعات تكميلي از نظرات مشاوره اي و كارشناسي شركتهاي دانماركي و انگليسي و برجسته ترين صاحب نظران ايران و جهان بهره گرفتيم كه نتايج تحقيقات و نظرات آنان در اسناد مطالعاتي سد وجود دارد. با اجماع نظر كارشناسان مبني بر بي اثر بودن توده هاي نمكي بر كيفيت آب، براي بالا بردن ضريب اطمينان قبل از آبگيري سد اجراي پتوي رسي با حجمي عظيم و اعتباري بالغ بر ۶۰ميليارد تومان براي پوشش توده هاي نمك از يك سال و نيم پيش شروع شده و تا قبل از آبگيري سد به اتمام خواهد رسيد.

ادامه نوشته